Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου: Τι πραγματικά ξέρουμε;;

 

Η ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου έφτασε και ακούω πολλούς να λένε πως αυτή η γιορτή είναι εφεύρεση των εμπορικών καταστημάτων για να μπορούν να πουλάνε όσα από τα εμπορεύματα τους μένουν στις αποθήκες. Άλλοι πάλι, το νιώθουν ως πίεση  να πάρουν στον αγαπημένο ή στην αγαπημένη τους κάποιο δώρο.

Βέβαια υπάρχουν και αυτοί που δεν ασχολούνται αλλά δεν θα ασχοληθώ με το τι θα πρέπει να γίνει αλλά και δεν με αφορά. Ο λόγος που γράφω αυτό το άρθρο είναι να δούμε τι ακριβώς γνωρίζουμε γι’αυτή τη γιορτή και πότε ακριβώς και για ποιο λόγο ξεκίνησε.

  • Οι παγανιστικές καταβολές της γνωστές ως “Λύκια”  ή «Lupercalia»:

Τα πρώτα “ίχνη” υποστηρίζουν οι ιστορικοί πως βρίσκονται στα “Λουπερκάλια”, μια ειδωλολατρική και μία από τις παλαιότερες ρωμαϊκές γιορτές. Τελούνταν κάθε χρόνο στη σπηλιά, στον Παλατίνο Λόφο της Ρώμης, από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου προς τιμήν του Λούπερκους (πρώιμου θεού της γονιμότητας στη  μυθολογία των Ρωμαίων). Επίσης, στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες επαρχίες με ελληνιστικές επιρροές προς τιμήν του θεού Πάνα (αρχικά στην ελληνική μυθολογία αρχικά ταυτιζόταν με τον Φαύνο και αργότερα ταυτίστηκε με τον Πάνα).

Σε αντίθεση με τη γνωστή μας γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, τα “Λύκια” ήταν βίαια, αιματηρά. Περιλάμβαναν θυσίες ζώων ώστε με το αίμα τους να ραντίσουν τα χωράφια ενώ τα νεαρά αγόρια χτυπούσαν με λωρίδες από δέρμα κατσίκας τις νεαρές κοπέλες για να τους μεταδώσουν τη γονιμότητα.

  • Χριστιανική γιορτή:

Αν και η παραπάνω γιορτή κράτησε έως τον 5ο περίπου αιώνα μΧ , ο Πάπας Γελάσιος ο Α’ έθεσε τέλος σε αυτή τη γιορτή καθιερώνοντας την 14η Φεβρουαρίου ως ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου.Τέθηκε λοιπόν εκτός νόμου ως ειδωλολατρική, αλλά στις τοπικές κοινότητες διατηρήθηκε για πολλούς αιώνες παρά τις απαγορεύσεις.

Βέβαια η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου δεν σχετιζόταν με έρωτες, αγάπες κτλ αλλά δεν γνωρίζουμε σε ποιόν ακριβώς από τους 30 αναγνωρισμένους από την καθολική εκκλησία Αγ.  Βαλεντίνους είναι αφιερωμένη αυτή η γιορτή. Οι επικρατέστεροι Άγιοι πάντως είναι ο Βαλεντίνος του Τερνί και ο Βαλεντίνος της Ρώμης που έχουν αρκετά κοινά στοιχεία και οι ερευνητές υποθέτουν πως ίσως πρόκειται για τον ίδιο άντρα. Οι μύθοι γύρω από το όνομα τους είναι πολλοί αλλά δεν θέλω να σας κουράσω με αυτά!! 

  • Ταύτιση Αγ.Βαλεντίνου και Ερωτευμένων:

Η ταύτιση του εορτασμού της μνήμης του Αγίου Βαλεντίνου με την Ημέρα των Ερωτευμένων ξεκίνησε από την Αγγλία γύρω στον 14ο αιώνα. Ιστορικά, ο πρώτος που έκανε αναφορά στον Άγιο Βαλεντίνο και τη μέρα των ερωτευμένων, ήταν ο Τζόφρι Σώσερ στο ποίημα του «The Parliament of Fowls». 

Στη Γαλλία, έναν αιώνα περίπου αργότερα, η 14η Φεβρουαρίου καθιερώθηκε ως ετήσια γιορτή αφιερωμένη στην αγάπη. Η πρώτη σωζόμενη «κάρτα» του Αγίου Βαλεντίνου χρονολογείται περίπου το 1415 και βρίσκεται στη συλλογή χειρογράφων της Βρετανικής Βιβλιοθήκης.

Από τον 18ο αιώνα, φίλοι και ερωτευμένοι άρχισαν να ανταλλάσσουν μικρά δωράκια, κάρτες διακοσμημένες με μηνύματα αγάπης, ποιήματα και ρομαντικά σύμβολα όπως καρδούλες, λουλουδάκια κτλ 

  • Η παγκόσμια αποδοχή:

Στις αρχές του  19ου αιώνα, ξεκίνησε να διαμορφώνεται η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου όπως την ξέρουμε σήμερα.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και χάρη στην εμπορική εκμετάλλευση πολυεθνικών εταιρειών για τον συνδυασμό δώρων όπως για παράδειγμα  γλυκών και έντυπων καρτών με ευχές για την Γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου. Εννοείται βέβαια, πως τεράστια ώθηση έδωσαν και οι Χολυγουντιανές ταινίες που προέβαλαν την γιορτή από τα τέλη της δεκαετίας του ΄60.

Δεν άργησε βέβαια να οικειοποιηθεί την ημέρα και η βιομηχανία των κοσμημάτων, δίνοντας μια εναλλακτική προοπτική δώρων και προβολής των οικονομικών δυνατοτήτων των ερωτευμένων. Έτσι λοιπόν έγινε αποδεκτή η γιορτή σε χώρες με διαφορετική κουλτούρα και παράδοση όπως η Κίνα και η Ινδία!

Ο “κακός και ανάποδος” Βαλεντίνος:

Στον αντίποδα όλης αυτής της ¨μελιστάλαχτης” γιορτής, εμφανίζεται ο Αντι-Βαλεντίνος.. Ξεκινάει η ιστορία του από τη Βικτωριανή εποχή και έχει την ονομασία  «Vinegar Valentine» (vinegar=ξύδι).

Στη περίπτωση αυτή, οι κάρτες είχαν σκοπό να προσβάλλουν κάποιον (ως προς την εμφάνιση του, το επάγγελμα του,τη ζωή του), να πειράξουν, και γενικά να αποτρέψουν κάποιον να στείλει κάρτες αγάπης. Το περιεχόμενο των καρτών είχε λοιπόν να κάνει από χιούμορ και καλοπροαίρετο πείραγμα έως σκληρότητα και κατάφωρη επιθετικότητα! 

Άραγε που θα μπορούσες να στείλεις τέτοιες κάρτες; Μα φυσικά σε ανεπιθύμητους μνηστήρες, εχθρούς αφού οι κάρτες ήταν ανώνυμες και τα έξοδα βάρυναν τον παραλήπτη (μάλλον βασιζόμενα στη περιέργεια του να δει τη κάρτα)!!!

Το καλό είναι πως οι κάρτες αυτές σταμάτησαν στο τέλος του 19ου αιώνα γιατί πολλές από αυτές είχαν κατασχεθεί από τους ταχυδρομικούς λόγω χυδαίου περιεχομένου, άλλες οδήγησαν σε δικαστικές διαμάχες, ξυλοδαρμούς και σε αυτοκτονίες. 

Ο Άγιος Βαλεντίνος στην Ελλάδα:  

Ο Άγιος Βαλεντίνος δεν συμπεριλαμβάνεται στο ορθόδοξο εορτολόγιο αλλά μη μου πείτε πως γιορτάζετε τον άγιο Δαλμάτο , τον Άγιο Θεόδωρο τον Ρώσο που περιλαμβάνονται στο ορθόδοξο ημερολόγιο!!!

Το ότι δεν γνωρίζουμε κάποιον Άγιο, δεν σημαίνει πως δεν υπήρχε! Στην Ελλάδα βέβαια ήρθε στα τέλη του 1970 από εμπόρους που αποσκοπούσαν σε κέρδος αλλά έτσι δεν γίνεται σε όλες τις γιορτές; (πχ πανηγύρια)…

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, προσπάθησε 2 φορές να  συνδέσει τη μέρα αυτή με ορθόδοξους Αγίους, μεταφέροντας τη γιορτή σε άλλη ημερομηνία αλλά δεν μπόρεσε. Έτσι μας αρέσει φαίνεται, να τον γιορτάζουμε α λα καθολικά στις 14 Φεβρουαρίου!

Χρόνια μου πολλά και χρόνια σας πολλά λοιπόν!!! (και ας μη θέλετε κάποιοι)

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *